Het is nu ma apr 06, 2020 10:26 am

Alle tijden zijn GMT + 1 uur [ Zomertijd ]




The right to exit: moet ‘de pil van Drion’ voor iedereen bes
panda
BerichtGeplaatst: zo aug 04, 2013 2:43 pm 
Offline
lid
lid
Avatar gebruiker

Geregistreerd: za mei 05, 2012 6:55 pm
Berichten: 4701
Uit een enquete van 1Vandaag (zie de uitzending van gisteren) blijkt dat verrassend veel mensen in Nederland positief staan tegenover het vrijelijk beschikbaar stellen van de ‘pil van Drion’ en in ieder geval van een verruiming van (het gebruik van) de bestaande euthanasiewetgeving. Waarschijnlijk als gevolg van de individualisering van de samenleving groeit het animo om euthanasie uit het wetboek van strafrecht te halen.

Die individualisering kan niet worden losgekoppeld van de ideologie van het liberalisme dat kan worden gekenschetst met de term ‘the right to exit’. Die term slaat in eerste instantie op zaken als het recht om af te wijken van de norm en te mogen breken met je familie, gemeenschap en traditie. De kritiek vanuit de communitaristen of conservatieven is dat het liberalisme het individu isoleert en de gemeenschap afbreekt, resulterend in eenzaamheid, depressie, (criminele) ontsporing en de afbraak van beschaving: het liberalisme zou miskennen dat de vrijheden en het ware geluk van het individu slechts mogelijk zijn door zijn deelname en inbedding in een groter geheel zoals de gemeenschap waarbinnen hij is geboren en getogen. Rechten dienen ook plichten mee te brengen.

Dit alles geldt ook voor de ultieme ‘right to exit’: het recht op zelfdoding en in het verlengde daarvan het recht op facilitatie of hulp daarbij. Voor een liberaal is dit recht vanzelfsprekend maar voor een communitarist bestaat er geen recht op zelfdoding, laat staan op hulp daarbij. Naast deze principiële, ideologische discussie kun je een hoop praktische bezwaren tegen de legalisatie van euthanasie bedenken, maar ik wil me in eerste instantie beperken tot het volgende praktische bezwaar dat je in de huidige discussie niet snel tegen komt maar mij wezenlijk lijkt omdat zij nauw verbonden is met de ideologische discussie en misschien wel moeilijker is op te lossen dan de andere. Zij heeft ook te maken met de preoccupatie van de stoïcijnen met zelfmoord: met name bij een conflict met de (Romeinse) staat, pleegden de stoïcijnen graag zelfmoord om zo ‘eervol’ te kunnen sterven en een marteling te voorkomen. Dit doet denken aan de Nederlandse jurisprudentie dat je niet meer om ontslag kunt verzoeken als je met strafontslag wordt bedreigd: zo wordt voorkomen dat je een ‘oneervol’ ontslag kunt vermijden door er voortijdig zelf ‘eervol’ uit te stappen. Met andere woorden: een recht op zelfdoding kan de ‘loop van het recht’ c.q. de wil van de staat saboteren indien de crimineel of anderszins de vijand van de staat of gemeenschap op die manier zijn toekomende straf kan ontlopen (welke toekomende straf uiteraard groter moet zijn dan de zelfopgelegde ‘straf’ van de dood, zoals bij marteling of publiekelijke vernedering). Zo valt er – ook zonder de evidente religieuze connotaties – toch wel iets voor het communitaristische principe te zeggen dat de mens geen recht op zelfdoding heeft: reeds je verplichting jegens de staat of gemeenschap vereist dat je niet eenvoudig mag ontsnappen aan je lot maar dat je het kruis moet dragen dat je toekomt.

Uiteraard schieten de religieuzen te ver door in hun idee dat in wezen elk lot je verdiende straf of beloning is (omdat alles de wil van de rechtvaardige God is) en dus nooit iemand het recht heeft eruit te stappen als het lot hem te zwaar valt. En omgekeerd speelt bovenstaande kwestie van de eervolle ontsnapping niet zo zeer in de Nederlandse context omdat ons (huidig) strafsysteem niet beoogt om zo veel leed toe te voegen dat de gestrafte om de dood smeekt (we vinden juist de doodstraf inhumaan). Toch denk ik dat het een wezenlijk punt is dat niet alleen de ideologische discussie verheldert, maar ook een serieus praktisch bezwaar kan vormen. Nu al beogen veel criminelen de dood na hun misdaad: menig massamoordenaar schiet zich zelf door het hoofd na de moord op anderen en sommige anderen proberen de ‘suicide by cops’ door na hun misdaad de politie te provoceren in de hoop dat die reageert door hem dood te schieten. Zullen we zo het plegen van ernstige misdrijven niet bevorderen door de criminelen in de vorm van een beschikbare ‘pil van Drion’ een makkelijke, pijnloze dood te garanderen na hun misdaad? En is het onwenselijk dat een crimineel een zachte dood sterft omdat hij als straf dient te lijden of moeten we de dood als de ultieme straf opvatten waarbij we zelfs de grootste crimineel een zachte dood gunnen uit respect voor de mens zodat ook zeker de niet-criminele mens recht op een zachte dood heeft (merk op dat ook het liberale principe een religieuze oorsprong heeft: het berust op de respectwaardigheid van het menselijk individu dat mogelijk werd omdat het christendom leert dat Jezus – de godmens – een individu is).


Omhoog
  
 



Categories
Politiek & Maatschappij

Archief 2020
april
maart
februari
januari

Archief 2019
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari
januari

Archief 2018
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari
januari

Archief 2017
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari
januari

Archief 2016
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari
januari

Archief 2015
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari
januari

Archief 2014
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari
januari

Archief 2013
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei
april
maart
februari
januari

Archief 2012
december
november
oktober
september
augustus
juli
juni
mei

Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group
phpBB.nl Vertaling